Een dagje museum, pianolessen of op zaterdag op het voetbalveld hollen. Deze dingen maken het leven nog meer de moeite waard, want wat is er nou heerlijker dan even afschakelen na een drukke dag dan je creativiteit de vrije loop laten of de longen uit je lijf rennen. Iedereen zou dit toch moeten kunnen doen? Zo dacht ook de voormalige Cliëntenraad Roerdalen, die opkwam voor de belangen van mensen die het financieel niet breed hebben, de minima en voor wie het betalen van contributie helemaal niet zo gemakkelijk is. Daarvoor bedacht de cliëntenraad een oplossing: de Gelukspas!

Het eerste experiment

De Gelukspas was een experiment. Het budget voor de Gelukspas is op en het experiment is inmiddels afgesloten. De Gelukspas was bedoeld om  ook minima te laten meedoen in de samenleving. Dat is belangrijk, want meedoen in de samenleving maakt gelukkiger! We staan als gemeente open voor ideeën van onze inwoners, zoals het idee van de Gelukspas. In 2019 en 2020 is er zelfs extra budget gereserveerd om dingen écht anders te gaan doen: het Experimenteerbudget. De Gelukspas was het eerste experiment in 2019. Er is veel gebruik van gemaakt. We beginnen nu met de evaluatie ervan. Heb jij ook een goed idee en wil je meer weten over het experimenteerbudget? Kijk op https://www.roerdalen.nl/experimenteerbudget voor meer informatie.

De Gelukspas

Wat maakt zo’n Gelukspas nou anders dan alle andere regelingen die er al zijn voor minima? De Gelukspas was gemakkelijk in het gebruik: geen gedoe, geen papieren rompslomp of afschriften. Iedereen die bij de minima hoorde, mocht meedoen. Vertrouwen was het sleutelwoord. We zijn natuurlijk erg benieuwd naar het effect hiervan. Een persoonlijk gesprek achteraf was dan ook een van de weinige voorwaarden. Inmiddels heb ik veel van de deelnemers gesproken. Het wordt erg gewaardeerd. Ik durf dus wel te zeggen dat het experiment geslaagd is!

Wat je geeft, krijg je terug

Waarom is dat vertrouwen zo anders? Dat zijn we als overheid niet gewend. Ik heb 10 jaar lang als bijstandsconsulent gewerkt. Veel mensen die ik in de spreekkamer zag, waren bij binnenkomst als gespannen. We hebben gelukkig goede sociale voorzieningen in Nederland, maar je moet er wel je leven voor op tafel leggen om ervoor in aanmerking te komen. De verantwoording en controle groeide steeds verder, waardoor een gelijkwaardig contact bijna niet meer mogelijk was. 

Ik heb in al die jaren veel mensen gesproken en mijn ervaring is dat de meeste mensen deugen (net zoals Rutger Bregman zegt in zijn nieuwe boek ‘De meeste mensen deugen’). Noem me naïef maar ik geloof hier heilig in: wat je geeft krijg je terug. Geef je iemand vertrouwen dan krijg je dat meestal ook terug en dat principe hebben we toegepast met de Gelukpas.

Een formulier, geen verantwoording

Wie een Gelukspas wilde, verklaarde tot de doelgroep te horen door een formulier te ondertekenen. Er waren geen loonstroken, bankafschriften of andere bewijsstukken nodig. Een verademing. Een kleine ondernemer vertelde mij dat hij al jaren rond het sociaal minimum leeft en daarmee in de doelgroep voor minimaregelingen valt. Toch had hij nooit iets aangevraagd, simpelweg omdat hij dan zoveel stukken moest aanleveren dat hij meer kosten maakte voor een boekhouder dan de regeling hem zou opleveren. De Gelukspas was voor hem een uitkomst.

Te goedgelovig?

Denk je dat het naïef is om geld uit te delen? En dat er mensen gebruik van maken die er geen recht op hebben? Misschien wel. Er zijn altijd mensen die het onderste uit de kan willen halen. Toch vind ik dat niet erg. Ik vind het minder erg als twee mensen onterecht door de regels heen glippen dan dat we één iemand die het echt nodig heeft buiten de deur houden. We zien bij de kinderopvangtoeslag zaak bij de Belastingdienst welke gevolgen voor mensen dat kan hebben.

Want iets aanvragen, is vaak moeilijker dan het klinkt. “Hebt u verantwoord ingeteerd op uw vermogen waarover u redelijkerwijs kan beschikken?” “U hebt mogelijk aanspraak op een voorliggende voorziening, hebt u de algemene heffingskorting minst verdienende partner al aangevraagd?” Weet jij daar het antwoord op? Ik vind het niet gek dat er mensen zijn die hierdoor bij voorbaat afhaken. De Gelukspas was dan ook een welkome afwisseling. Eenvoudig, snel en een persoonlijke reactie. 

Praat mee!

Wil je op de hoogte blijven van de evaluatie van ons experiment Gelukspas? Of we ermee verder gaan in de toekomst? Of wil je met ons samenwerken en dingen écht anders aanpakken? Laat het me weten! Je bereikt me via paul.arns@roerdalen.nl of 06-20408945.

Paul Arns, dorpscontactpersoon gemeente Roerdalen